Buradasın
Ana Sayfa > Genel > Hava Kirliliğinin Nedenleri ve Alınabilecek Önlemler

Hava Kirliliğinin Nedenleri ve Alınabilecek Önlemler

Hava Kirliliğinin Nedenleri ve Alınabilecek Önlemler

Havadaki zararlı maddelerin normal oranların üzerine çıkması sonucu hava kirliliği oluşur. Bu durum havan, bitki, insan tüm canlıların sağlıklarını tehlikeye atar. Ekolojik dengeye de zarar vererek bozan hava kirliliği insanların bir takım üretim ve tüketim aktiviteleri sonucunda ortaya çıkan atıkların havaya karışması ile oluşur.

Toz, duman, koku, saf olmayan su buharı gibi nedenlerle havanın normal değerlerinde meydana gelen olumsuz değişimlere hava kirliliği denir.

Havanın kirlilik derecesi ülkenin ilgili kuruluşu tarafından belirlenen normal değerlere oranla belirlenir.

Havayı kirleten maddelerin verdikleri zararlar da değişiklik göstermektedir.

Hava kirliliği azaltmak ve daha da iyisi önlemek amacı ile yapılan çalışmaları kirliliğin kaynağı ve yoğunluğu belirlemektedir.

 

Havanın organizmalar için vazgeçilmez bir madde olduğu bilinen bir gerçektir. Normal bir insanın günde ortalama 10-20m³ temiz havaya ihtiyacı vardır.

Atmosferde bulunan gazlar 3 gruba ayrılabilir.

  • Havada her zaman bulunan ve miktarında değişiklik olmayan Azot, Oksijen ve Asal Gazlar
  • Havada devamlı var olan ancak miktarları değişiklik gösterebilen karbondioksit, su buharı
  • Havada bulunması sağlıklı olmayan kirletici gazlar

 

Hava Kirliliğinin Sebepleri

Hava kirliliği insan eli ile ortaya çıkabileceği gibi doğal olaylar da havayı kirletebilirler. Kendiliğinden çıkan orman yangınları ve yanardağ patlamaları doğal kaynaklara örnek verilebilir.

İnsanların faaliyetleri sonucunda ortaya çıkan kaynaklara ise yapay kaynaklar adı verilir. Bunlar fosil yakıtların kullanılması, kimyasallar vb. dir.

 

  • Isınma Kaynaklı Kirlilik

Kış mevsiminin gelmesi ile birlikte kullanılan yakıtlar havayı kirletir. Özellikle düşük kalitedeki kükürt, kül ve nem oranı düşük yakıtlar havayı çok daha fazla kirletir. Yanlış yakma yöntemleri, kalorifer kazanlarının ve bacaların düzenli temizlenmemesi de havaya daha çok zararlı madde karışmasına neden olur. Özellikle şehirlerde ortaya çıkan hızlı nüfus artışı, düzensiz kentleşme (kentlerin uygun olmayan yapılarla yükselmesi, yanlış bölgelerde yapılaşma) ve bunun yanı sıra ekonomik durumu iyi olmayan kişilerin ucuz ve kalitesiz yakacaklara yönelmesi de diğer nedenlerdendir.

Fabrika ve konutların bacalarından havaya yayılan karbonmonoksit, kükürtdioksit, azıtdioksit ve toz-kurum gibi parçacıklar nedeni ile havanın doğal dengesi bozulur.

Odun, kömür, fuel-oil ve doğal gaz ısınma amaçlı kullanılan yakıtlardır.

 

  • Sanayileşme Nedeni ile Ortaya Çıkan Hava Kirliliği

Fabrika bacalarından çıkan duman, toz ve gazlar da havayı kirletir. Enerji üretmek amacıyla kullanılan yakıtların çıkardığı zararlı gazlar bacalar yolu ile havaya bırakılır. Sanayileşmenin ülkenin ekonomik kalkınması noktasında ne kadar önemli olduğu bilinen bir gerçektir. Ancak kalkınmayı sağlarken çevremizi de korumayı ihmal etmemeliyiz. Alınabilecek çeşitli önlemlerle havayı daha az kirletmeyi başarabiliriz. temiz enerji kaynaklarına yönelmek, bacalarda filtre uygulamak, geri dönüşümü sağlamak ve yeşillendirme çalışmalarına hız vermek zorundayız. Bunların yanı sıra söz konusu alanda ortaya çıkan teknolojik yenilikleri de yakından takip etmeliyiz. Fabrikaların özellikle yerleşim yerlerinden uzakta kurulması ve devlet kurumlarının atıklar konusunda sıkı bir politika izlemesi de yerinde olacaktır.

 

  • Trafikten Kaynaklanan Hava Kirliliği

Modern hayatın ayrılmaz bir parçası olan motorlu ulaşım araçları da soluduğumuz havanın kirlenmesine neden olan etmenlerden biridir. Hava kirliliğine neden olan gazların yaklaşık yarısı motorlu araçların çıkardığı zararlı gazlardan oluşmaktadır. Bu nedenlerden dolayı motorlu araçların yoğun bir şekilde kullanıldığı trafik alanlarında hava kirliliği yüksek oranlardadır.

İnsanın günlük ihtiyacı olan havayı motorlu bir taşıtın 10 dakika içerisinde kirlettiğini göz önünde bulundurursak yüz binlerce aracın neden olabileceği kirliliğin boyutlarını da daha iyi tahmin edebiliriz.

Motorlu araçların düzenli bakımlarının yapılmaması da havanın daha çok kirlenmesine neden olur. Yine eski araçlar da havayı diğerlerine göre çok daha fazla kirletirler. Araçlarda kullanılan yakıtın cinsi de hava kirliliği oranını değiştirebilmektedir.

Benzinli bir aracın hava kirliliğine neden olan parçaları egzoz borusu, kartel havalandırma, karbüratör, fren balataları ve lastiklerdir. Dizel bir aracınki ise yine aynı şekildedir. Egzozdan 3 tür duman çıkar. Siyah duman yakıtın iyi yakılmadığı anlamına gelir. Gri ve beyaz dumanlar ise yanma atığı içeren dumanlardır. Uygun yanma koşullarının sağlandığını gösterir.

Mavi duman ise yanmamış yakıt ve yağ karışımı nedeni ile oluşur. Bu durum motorun bakıma ihtiyacı olduğu anlamına gelir.

Taşıtlardan atılan ve havayı kirleten maddeler ikiye ayrılır. Egzoz gazı içerisinde bulunan karbondioksit, su buharı, hidrojen ve azot gazı kirletici gaz olarak kabul edilmez. Karbonmonoksit, partiküller, hidrokarbonlar ise kirletici olarak görülür.

Benzin kullanılan taşıtlardan çıkan kurşun da hava kirliliğine sebep olur.

 

Hava Kirliliğinin Önlemek için Yapılabilecekler

  • Fabrika bacalarında filtre kullanılmalı, düzenli olarak denetlenmelidir.
  • Fabrikalar yerleşim bölgelerinden uzak yerlere inşa edilmelidir.
  • Daha az yakıt kullanabilmek için pencere, kapı ve çatılarda izolasyon yapılmalı
  • Sobalarda TSE belgesi kullanılmalı
  • Doğalgazın kullanım alanı genişletilmeli
  • Kaçak kömür kullanımı engellenmeli
  • Kalorifercilerin eğitimi sağlanmalı
  • Merkezi ısıtma sistemi uygulanmalı
  • Toplu taşıma yaygınlaştırılmalı ve özendirilmeli
  • Yeşil alanlar genişletilmeli
  • Araba egzozundan çıkan gazların daha az zarar vermesi için taşıtların bakımları düzenli olarak yapılmalı.
  • Toplu taşıma araçlarında doğal gaz kullanımı sağlanmalı
  • Kloroflorokarbon maddesinin yerini alabilecek kimyasallar geliştirilmeli.

 

Bir önceki yazımızda Saadet Işıl Aksoy Fotoları başlığı içeren makalemizde Saadet Işıl Aksoy, Saadet Işıl Aksoy boyu ve Saadet Işıl Aksoy fotoları hakkında bilgiler içermektedir.

Bir Cevap Yazın

Top